علت تقه زدن فیدلیتی یا لگد زدن فیدلیتی هنگام تعویض دنده

تقه زدن فیدلیتی یکی از مشکلات شایع در میان دارندگان این خودروی چینی محبوب است. بسیاری از رانندگان هنگام تعویض دنده، شروع حرکت، یا جا زدن دنده عقب صدای تقه یا ضربه‌ای ناگهانی را احساس می‌کنند که اغلب نشانه‌ای از ایراد در گیربکس اتوماتیک است.
در این مقاله از سایت تعمیرکار چری به بررسی کامل علت تقه زدن فیدلیتی، شرایط مختلف وقوع آن، و راه‌حل‌های تخصصی برای رفع این مشکل خواهیم پرداخت.

تقه زدن فیدلیتی چیست و چرا باید جدی گرفته شود؟

تقه زدن یا ضربه در هنگام تغییر وضعیت گیربکس، معمولاً نشانه وجود مشکل در سیستم انتقال نیرو یا کنترل هیدرولیک گیربکس اتوماتیک است. در ابتدا ممکن است ضربات خفیف و گذرا باشند، اما در صورت بی‌توجهی، می‌توانند به خرابی مبدل گشتاور، کلاچ‌های داخلی یا سوپاپ‌های هیدرولیکی منجر شوند.
از آن‌جا که گیربکس فیدلیتی ساختار پیچیده‌ای دارد، هرگونه تأخیر در عیب‌یابی ممکن است باعث خرابی کامل آن شود و هزینه تعمیر را چندین برابر افزایش دهد.

اگر هم‌زمان با تقه زدن، لرزش خودرو را هم احساس می‌کنید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی علت لرزش فیدلیتی را نیز مطالعه کنید تا دید جامع‌تری نسبت به عملکرد گیربکس این خودرو پیدا کنید.

1. تقه زدن فیدلیتی هنگام تعویض دنده

یکی از شایع‌ترین نشانه‌ها، بروز تقه در زمان تعویض بین دنده‌های جلو است. این حالت ممکن است ناشی از عوامل زیر باشد:

• فشار غیرنرمال روغن در سیستم هیدرولیک گیربکس
• خرابی شیر برقی‌های تعویض دنده
• مشکل در مبدل گشتاور (Torque Converter)
• ضعف در یونیت کنترل گیربکس (TCU)

در این وضعیت معمولاً راننده هنگام تعویض از دنده ۱ به ۲ یا از ۲ به ۳، ضربه‌ای ناگهانی احساس می‌کند. بی‌توجهی به این علامت ممکن است منجر به سایش کلاچ‌ها و افزایش حرارت داخلی گیربکس شود.
در مجموعه تعمیرکار چری این ایراد با دستگاه دیاگ تخصصی بررسی و با تعویض دقیق قطعات معیوب برطرف می‌شود.

2. تقه زدن فیدلیتی هنگام جا زدن دنده عقب (R)

اگر هنگام جا زدن دنده R صدای تقه یا ضربه‌ای حس می‌کنید، احتمال وجود خرابی در بخش‌های زیر زیاد است:

• کلاچ معکوس یا Reverse Clutch
• شیر برقی مخصوص دنده عقب
• سنسور موقعیت دنده (TR Sensor)
• فشار ناکافی یا بیش‌ازحد روغن گیربکس

در برخی موارد، تنظیم نبودن پایه‌های موتور یا گیربکس نیز باعث می‌شود هنگام درگیر شدن دنده عقب، ضربه‌ای به بدنه منتقل شود.
در این حالت توصیه می‌شود پیش از بدتر شدن وضعیت، خودرو را به تعمیرکار چری بسپارید تا از آسیب به مجموعه دنده‌های عقب جلوگیری شود.

3. تقه زدن فیدلیتی در حالت R یا N (توقف یا خلاص)

برخی رانندگان حتی زمانی که خودرو در حالت خلاص یا توقف کامل است، احساس ضربه یا تقه ناگهانی از قسمت گیربکس دارند. این اتفاق معمولاً به یکی از دلایل زیر رخ می‌دهد:

• نوسان فشار روغن گیربکس به علت خرابی پمپ
• ایراد در شیر کنترل اصلی (Valve Body)
• عملکرد نادرست نرم‌افزار ECU گیربکس
• سطح پایین یا آلوده بودن روغن گیربکس

در صورت مشاهده این علامت، لازم است روغن گیربکس از نظر سطح و کیفیت بررسی شود، زیرا یکی از رایج‌ترین دلایل تقه زدن فیدلیتی، استفاده از روغن نامناسب یا تأخیر در تعویض آن است.

4. تقه زدن فیدلیتی هنگام شروع حرکت

اگر هنگام فشردن پدال گاز و آغاز حرکت، خودرو با یک تقه یا ضربه همراه می‌شود، احتمالاً یکی از موارد زیر علت آن است:

• لغزش در مبدل گشتاور
• خرابی کلاچ‌های اولیه (Forward Clutch)
• مشکل در سیستم تعویض نرم (Adaptive Shift) گیربکس
• افت فشار روغن در دورهای پایین موتور

در این شرایط ممکن است احساس کنید خودرو با تأخیر حرکت می‌کند یا در شروع حرکت، ضربه‌ای خفیف به بدنه وارد می‌شود. این مشکل معمولاً در گیربکس‌های اتوماتیک ۶ سرعته فیدلیتی دیده می‌شود و در صورت بی‌توجهی می‌تواند باعث افزایش دمای گیربکس و آسیب به بوش‌ها و چرخ‌دنده‌ها شود.

5. تقه زدن فیدلیتی هنگام توقف کامل یا خلاص کردن دنده

بسیاری از رانندگان گزارش می‌دهند که هنگام توقف در ترافیک یا زمان خلاص کردن دنده از D به N، ضربه‌ای خفیف از گیربکس احساس می‌کنند. این اتفاق معمولاً ناشی از موارد زیر است:

• تاخیر در قطع فشار هیدرولیک هنگام تغییر وضعیت دنده
• خرابی نرم‌افزاری در ECU گیربکس
• تنظیم نبودن دریچه گاز (Throttle Body) که روی تعویض نرم دنده‌ها اثر می‌گذارد

در تعمیرگاه تعمیرکار چری این مشکل با به‌روزرسانی نرم‌افزار گیربکس و انجام کالیبراسیون دقیق شیرهای برقی برطرف می‌شود.

6. تقه زدن فیدلیتی بین دنده‌های سبک و سنگین

در هنگام شتاب‌گیری یا کاهش سرعت، اگر بین دنده‌های سبک و سنگین صدای تقه یا احساس ضربه دارید، معمولاً ایراد از سوپاپ‌های هیدرولیکی یا شیرهای تنظیم فشار روغن است.
در گیربکس‌های اتوماتیک، این قطعات وظیفه دارند فشار مناسب برای درگیری کلاچ‌ها را تنظیم کنند. هرگونه خرابی در آن‌ها باعث تقه زدن هنگام تعویض دنده‌های بالا یا پایین می‌شود.

7. تقه زدن فیدلیتی پس از گرم شدن خودرو

یکی از موارد کمتر شناخته‌شده، بروز تقه فقط پس از گرم شدن خودرو است. در این حالت، پس از چند کیلومتر رانندگی و بالا رفتن دمای روغن گیربکس، ضربات یا تقه‌ها آغاز می‌شوند.
علل اصلی این وضعیت عبارت‌اند از:

• کاهش گرانروی (ویسکوزیته) روغن گیربکس در دمای بالا
• گرفتگی فیلتر روغن گیربکس
• فرسودگی اورینگ‌ها و کاسه‌نمدهای داخلی
• ایراد در تنظیم فشار پمپ روغن

در چنین شرایطی، تعویض روغن گیربکس فیدلیتی طبق دستورالعمل کارخانه ضروری است، اما اگر تقه ادامه داشت، باید گیربکس باز و تست شود.

8. آیا تعویض روغن گیربکس می‌تواند مشکل تقه زدن را رفع کند؟

در بسیاری از خودروها، به‌ویژه فیدلیتی، استفاده از روغن بی‌کیفیت یا تأخیر در تعویض آن، یکی از عوامل اصلی بروز تقه و ضربه در گیربکس است.
تعویض روغن در فواصل مناسب (هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر) و استفاده از روغن توصیه‌شده توسط شرکت سازنده می‌تواند تا حد زیادی از بروز تقه جلوگیری کند.
با این حال، اگر تقه زدن به علت خرابی قطعات داخلی یا فشار نامتعادل سیستم هیدرولیک باشد، تعویض روغن به‌تنهایی کافی نیست و نیاز به تعمیر تخصصی دارد.

برای آشنایی کامل با فرایند تعمیر و عیب‌یابی گیربکس این خودرو، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی تعمیر گیربکس فیدلیتی را نیز در سایت مطالعه کنید.

9. چرا باید برای رفع تقه زدن فیدلیتی به تعمیرکار چری مراجعه کنید؟

تقه زدن گیربکس فیدلیتی ممکن است در ابتدا ساده به‌نظر برسد، اما در واقع یکی از علائم اولیه خرابی‌های جدی گیربکس اتوماتیک است. تعمیر این نوع گیربکس‌ها نیاز به تخصص بالا، ابزار دقیق و تجربه عملی دارد.
مجموعه تعمیرکار چری با بهره‌گیری از تیمی مجرب در زمینه تعمیر تخصصی گیربکس خودروهای چینی از جمله فیدلیتی، خدمات زیر را ارائه می‌دهد:

• عیب‌یابی کامپیوتری دقیق گیربکس
• تست عملکرد شیر برقی‌ها و مبدل گشتاور
• تعویض کامل روغن با دستگاه تخلیه و تزریق تحت فشار
• تعمیر و بازسازی تخصصی گیربکس با قطعات اصلی
• ارائه یک سال گارانتی کتبی تعمیر گیربکس

جمع‌بندی

تقه زدن فیدلیتی معمولاً به دلایل فنی مربوط به گیربکس اتوماتیک، فشار روغن، مبدل گشتاور یا سیستم کنترل دنده‌ها رخ می‌دهد.
این مشکل نباید نادیده گرفته شود، چون در ادامه می‌تواند باعث افزایش لرزش، تأخیر در تعویض دنده، یا حتی از کار افتادن کامل گیربکس شود.
اگر خودروی فیدلیتی شما دچار چنین علائمی است، پیشنهاد می‌کنیم پیش از بروز خرابی‌های پرهزینه، به صورت حضوری به مجموعه تعمیرکار چری مراجعه کنید.